Halil ibrahim KÜPLÜ

Modern Çağ Felsefesi, Bilişsel Mimari & Hiperera • Bağımsız Vitrin Analizi Cebimizdeki Kara Ayna: Modern Çağda Telefonlarımız Bizi Daha Çok "Biz" mi Yapıyor, Yoksa Bizi Bizden mi Çalıyor? Gece 02:00'deki arama geçmişimiz mi gerçek "biz"iz, yoksa vitrindeki profilimiz mi? Bir makinacının ve sistem düşünürünün gözünden kapalı çevrim arzu mimarisi, genişletilmiş zihin tezi ve telefonu bir "dopamin kafesinden" yüksek performanslı bir "bilişsel kaldıraca" dönüştürme manifestosu... ⚡ Sistem Özeti (TL;DR — Üç Keskin Sentez) Büyüteç ve Kalıp Paradoksu: Akıllı telefon nötr bir cam parçası değildir; karanlıkta kimse bakmazken içimizdeki en mahrem merakları ve zaafları açığa çıkaran bir ontolojik büyüteç , kalabalıkta ise bizi algoritmik ortalamaya hizalayan bir sentetik kalıp tır. Kapalı Çevrim Rezonans ve Ödünç Arzular: Kontrol teoris...

Politik Ekonomi, Sistem Mimarisi & Dijital Egemenlik • Vitrin Analizi Google Maps Açıkken Kimin Tarlasını Sürüyorsunuz? Tekno-Feodalizm, Bulut Tımarları ve Dijital Egemenlik Mimarisinin Şifreleri Serbest piyasa ve kâr mekanizması nasıl tasfiye edildi? Bir makinacının ve sistem düşünürünün gözünden Yanis Varoufakis'in "Tekno-Feodalizm" tezi, algoritmik derebeylikler ve dijital serflikten çıkış protokolü... ⚡ Sistem Özeti (TL;DR — Üç Keskin Sentez) Sistem Mutasyonu: Kapitalizm dışarıdan bir devrimle yıkılmadı; kendi tekelci başarısının ağırlığı altında mutasyona uğrayarak yerini çok daha sinsi bir tahakküm mimarisi olan Tekno-Feodalizm 'e bıraktı. İki Sütunun Çöküşü: 2008 krizinden sonra merkez bankalarının karşılıksız para basmasıyla kâr mekanizması, algoritmik platformların ticaret alanlarını kapatmasıyla da serbest piyasa mekanizması tasfiye edildi...

Bilişsel Mimariler, Nörobilim & Hiperera • Bağımsız Vitrin İncelemesi Neolitik Donanım, Dijital Çağ: Bilişsel Kapasiteyi Korumak İçin İlk İlkeler Protokolü Taş devri için optimize edilmiş 20 vatlık bir işlemciyi, bildirim fırtınaları ve süper-normal uyaranlarla dolu bir çağda nasıl yanmadan çalıştırırız? Bir tasarım mühendisinin gözünden donanım şartnamesi, arıza modları ve koruma protokolü... 1950'lerde Hollandalı etolog Niko Tinbergen, kuşlarla tuhaf bir deney yaptı. Yuvalarındaki yumurtaların yanına alçıdan yapılmış sahte yumurtalar koydu. Ama bu sahte yumurtalar gerçeklerinden daha büyük, renkleri daha canlı, benekleri daha belirgindi. Sonuç ürkütücüydü: Kuşlar kendi gerçek yumurtalarını terk edip, üzerine sığamayacakları kadar büyük sahte yumurtaların üstüne oturmaya çalıştılar. Bazıları neredeyse kayarak düşerken bile denemeye devam etti. Tinbergen bu olguya "süper-normal uyaran" (supernormal stimulus) ...

Felsefe, Bilişsel Mimariler & Strateji • Bağımsız Vitrin İncelemesi "Buraya Karar Vermek İçin Gelmedin, Anlamak İçin Geldin": Matrix, Libet Deneyi ve Karar Mekanizmasının Anatomisi Determinizm illüzyonu, hazır olma potansiyeli (readiness potential) ve yüksek performanslı zihinsel modellerde 'Neden' arayışı üzerine ilk prensiplerden bir inceleme... Sinema tarihinin en zihin açıcı sahnelerinden biri, The Matrix Reloaded (2003) filminde güneşli bir park köşesinde geçer. Çevrede yemlenen güvercinler, ahşap bir park bankı, telaşsızca sigarasını tüttüren Kâhin (Oracle) ve hakikati arayan Neo... Kâhin cebinden kırmızı bir şekerleme çıkarıp Neo'ya uzatır. Neo tereddüt eder ve sorar: "Alıp almayacağımı zaten biliyorsan, bu nasıl bir seçim olabilir?" Kâhin'in verdiği yanıt, yalnızca Wachowski kardeşlerin kurguladığı bir bilimkurgu aforizması değil; Spinoza'dan Nietzsche'ye, çağdaş bilişsel...