Halil ibrahim KÜPLÜ

Bir Makinacının Gözünden Yapay Zeka • Bölüm #1 Koddan Çeliğe: Fiziksel Yapay Zeka (Embodied AI) Nedir ve Neden Bu Kadar Zordur? Serimizin #0 Numaralı Manifestosu nda belirttiğimiz gibi, makine mühendislerinin dünyasında sürtünmesiz yüzeyler ve ağırlıksız cisimler sadece fizik dersi problemlerinde vardır. Gerçek dünya; yerçekiminin, ataletin, termal genleşmenin ve mekanik boşlukların (backlash) hüküm sürdüğü sert bir arenadır. Son yıllarda yapay zeka alanının en popüler kavramı şüphesiz "Fiziksel Yapay Zeka" (Physical AI / Embodied AI) oldu. NVIDIA CEO'su Jensen Huang'ın da sıkça vurguladığı gibi: "Yapay zekanın bir sonraki dalgası, fizik yasalarını anlayan ve fiziksel dünyada hareket eden modeller olacaktır." Peki trilyonlarca parametreli dil modelleri insan gibi makaleler yazabilirken, neden iki ayaklı bir robotun ıslak bir zeminde sendelemeden yürümesi veya bir robot kolun taze bir domatesi ezmeden kavraması hala dünyanın e...

Bir Makinacının Gözünden Yapay Zeka • Bölüm #0 Çelikten Koda, Mekanikten Akla: Bir Makine Mühendisinin Yapay Zeka Manifestosu Yıllar önce bu blogu açtığımda başlığın hemen altına şu notu düşmüştüm: "Bir Makinacının anıları..." . Bir makine mühendisi olarak kariyerimin her aşamasında talaş kokusunun, hidrolik basıncın, titreşim frekanslarının ve çeliğin soğuk gerçekliğinin içinde yoğruldum. Biz makinecilere üniversitenin ilk gününden itibaren öğretilen sarsılmaz bir kural vardır: Fizik kuralları pazarlığa kapalıdır. Son yıllarda dünyayı kasıp kavuran yapay zeka fırtınasını çoğunlukla yazılımcıların, veri bilimcilerin ve teorik bilgisayarcıların perspektifinden dinledik. Ekranda akan pikseller, chat kutucukları, üretken görseller ve soyut algoritmalar... Ancak bana göre yapay zekanın gerçek sınavı ve insanlık tarihindeki en büyük kırılma noktası henüz başlamadı. O kırılma, kodun çeliğe dokunduğu, algoritmanın bir motora tork verdiği ve aklın fiziksel...

Bilişsel Mimariler ve İnsan Beyni Serisi • Bölüm #4 Serebellum (Beyincik) ve Motor Korteks: İnce Motor Becerilerden Otonom Robotiğe Serimizin önceki bölümlerinde zihnin karar mekanizmasını ( Prefrontal Korteks ), hafıza kütüphanesini ( Hipokampus ) ve duygusal risk pusulasını ( Amigdala ) inceledik. Fakat tüm bu bilişsel kapasite, fiziksel dünyayı değiştirebilecek bir bedene ve o bedeni kusursuzca yönetecek bir hareket kontrolcüsüne sahip değilse bir hayalden ibaret kalır. 2016'daki anatomik yazımızda kafatasının arka alt kısmında adeta ayrı bir beyin gibi duran Serebellum (Beyincik) ve beynin tepesini bir taç gibi saran Motor Korteks ten bahsetmiştik. Bugün Tesla Optimus, Boston Dynamics Atlas ve Figure 02 gibi insansı robotların engebeli arazilerde sendelemeden yürümesini, yumurtayı kırmadan tutmasını sağlayan algoritmalar, doğrudan serebellumun hesaplama harikası mimarisinden esinlenmektedir. "Beyincik, beyin hacminin sadece %10'...